استرولوژی (Astrology) یا ستاره بینی یک باور سنتی و شبهعلمی است که ادعا میکند موقعیت و حرکت اجرام آسمانی مانند ستارهها و سیارات بر رویدادهای زمینی و سرنوشت انسانها تأثیر میگذارد. این مفهوم ریشه در تاریخ باستان دارد و در فرهنگهای مختلف مانند بابلی، یونانی، هندی، چینی و اسلامی دیده میشود.
انواع استرولوژی:
۱. طالع بینی (Natal Astrology):
– بر اساس زمان و مکان تولد فرد، چارت تولد (نمودار نجومی) ترسیم میشود.
– معروفترین سیستمها: ستارهبینی غربی (Western) و جیوتیش (هندی Vedic).
۲. ستاره بینی انتخابی (Electional Astrology):
– برای انتخاب بهترین زمان برای شروع یک کار مهم (ازدواج، سفر، تجارت).
۳. ستاره بینی جهانی (Mundane Astrology):
– پیشبینی رویدادهای جهانی مانند جنگها، بلایای طبیعی و تغییرات سیاسی.
۴. ستاره بینی سیناستری (Synastry):
– تحلیل رابطه دو نفر بر اساس چارت نجومی آنها.
عناصر اصلی استرولوژی:
– برج های دوازدهگانه (Zodiac Signs):
– تقسیمبندی دایره البروج به ۱۲ بخش (متعلق به صورتهای فلکی).
– در استرولوژی غربی: برجها بر اساس فصلها تعیین میشوند (مثلاً برج حمل = فروردین).
– در جیوتیش (هندی): سیستم سیدهانت با محاسبات متفاوت استفاده میشود.
– سیارات (Planets):
– در استرولوژی، خورشید و ماه نیز “سیاره” محسوب میشوند.
– هر سیاره نماد یک انرژی خاص است (مثلاً ماه = احساسات، مریخ = انرژی و جنگ).
– خانههای نجومی (Houses):
– چارت تولد به ۱۲ خانه تقسیم میشود که هرکدام نشاندهنده بخشی از زندگی (شغل، عشق، سلامت و …) است.
– جنبههای نجومی (Aspects):
– زاویه بین سیارات که تأثیرات مختلفی دارد (مثلاً ترین = هماهنگی، مربع = چالش).
علم یا شبهعلم؟
– علم مدرن استرولوژی را تأیید نمیکند و آن را شبهعلم میدانند، زیرا هیچ شواهد علمی مبنی بر تأثیر ستارهها بر شخصیت یا سرنوشت انسان وجود ندارد.
– با این حال، استرولوژی به عنوان یک فرهنگ، روانشناسی نمادین یا سرگرمی مورد توجه است.
استرولوژی در فرهنگ های مختلف:
– ایران باستان: در تمدنهای باستانی مانند بابل و سپس هخامنشیان، ستارهبینی رواج داشت.
– اسلامی: دانشمندانی مانند ابوریحان بیرونی درباره ستارهبینی تحقیق کردند، اما بسیاری از فقها آن را حرام میدانند.
– غربی: مجلههای طالعبینی و اپلیکیشنهایی مانند Co–Star محبوب هستند.
